Poczet sztandarowy Stowarzyszenia Marki-Pustelnik-Struga oraz Piotr Janiak z ziemi kaliskiej z banerem Żołnierzy Wyklętych i Świętej Rodziny z Kalisza fot. Parafia św. Izydora
MSZA ŚWIĘTA W INTENCJI ŻOŁNIERZY WYKLĘTYCH U ŚW. IZYDORA W MARKACH
Nigdy z królami nie będziem w aliansach, nigdy przed mocą nie ugniemy szyi, bo u Chrystusa my na ordynansach, słudzy Maryi. (…) Bo kto zaufał Chrystusowi Panu i szedł na święte kraju werbowanie, ten de profundis z ciemnego kurhanu na trąbę wstanie. „PIEŚŃ KONFEDERATÓW BARSKICH” autorstwa Juliusza Słowackiego z dramatu Ksiądz Marek, ulubiona pieśń patriotyczna bł. ks. Jerzego Popiełuszki i działaczy „Solidarności”, wybrzmiewa od kilku lat w kościele parafii św. Izydora w podwarszawskich Markach, na początku Mszy Św. w intencji Niezłomnych Żołnierzy Powstania Antykomunistycznego sprawowanej w niedzielę 1 marca z okazji Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych. W trakcie Komunii wierni śpiewają „Modlitwę Armii Krajowej”, łącznie z trzecią zwrotką: W poszumie drzew, o Twórco, / Panie, błogosław nasz żołnierski trud. / Cokolwiek stało się lub stanie, / nie damy Polski – to nasz ślub. Na zakończenie uroczystej, przepełnionej patriotyzmem Eucharystii tradycyjnie śpiewana jest pieśń „Boże, coś Polskę”. Dziękujemy panu organiście Adamowi Markuszewskiemu za patriotyczną oprawę muzyczną Mszy św.
Od 2015 roku w kościele parafii św. Izydora Stowarzyszenie Marki-Pustelnik-Struga zamawia Msze Święte w intencji Niezłomnych Żołnierzy Podziemia… Powstania Antykomunistycznego (1945-1963), gdyż Eucharystia to najpiękniejszy dar dla żołnierzy partyzantów oraz wyraz wdzięczności, jaki możemy ofiarować tym wszystkim, którzy oddali swoje życie za wolność i niepodległość naszej Ojczyzny.
Poczet ze sztandarem radzymińskich żołnierzy AK Obwodu „Rajski Ptak”, Zbigniew Paciorek, prezes Stowarzyszenia Marki-Pustelnik-Struga przedstawia rys historyczny Powstania Antykomunistycznego Żołnierzy Wyklętych 1944-1963
Kiedy świat cieszył się z zakończenie drugiej wojny światowej, Polska stawiała czoła nowej okupacji, bo wolność Polski, za sprawą jej sojuszników – Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych, została przehandlowana w Teheranie (1943) i Jałcie (1945) na rzecz Stalina i bolszewickiej Rosji. Partyzanci Powstania Antykomunistycznego dobrze zdawali sobie z tego faktu sprawę, dlatego nie złożyli broni. Pierwsi rozpoznali, co kryje się pod sowieckimi złudnymi obietnicami „wyzwolenia” i „niepodległości”. To oni byli najbardziej wyczuleni na symptomatyczne dla komunistów odwracanie pojęć, szczególnie takich jak „wyzwolenie”, „wolność”, „niepodległość” czy „demokracja”, które za sprawą Stalina, Armii Czerwonej, NKWD i podległemu im Urzędowi Bezpieczeństwa okazały się wierutnym kłamstwem. Na kłamstwie budowano komunizm, poddając nasz kraj nowej okrutnej okupacji, nowemu zniewoleniu spod znaku sierpa i młota. Miejsce prawdy zajęła propaganda i wszechobecne zakłamanie podszyte strachem i terrorem. Partyzanci nie złożyli broni, walczyli w konspiracji z nowym okupantem do końca, płacąc najwyższą cenę. Byli torturowani i zabijani, najczęściej strzałem w tył głowy, a ich ciała bezczeszczone i wrzucane do bezimiennych dołów śmierci, często do dziś nieodnalezionych.
Poczty sztandarowe: z prawej Radzymińskich Żołnierzy AK Obwodu „Rajski Ptak”, Rodzinnej Grupy Historycznej Szwadron Żandarmerii, Stowarzyszenia Marki-Pustelnik-Struga fot. Dariusz Nowowiejski
PIEŚNI PARTYZANCKIE NA DZIEDZIŃCU KOŚCIOŁA
Stowarzyszenie Marki-Pustelnik-Struga od 2015 roku przypomina wymowne słowa pieśni partyzanckich, zaczerpniętych z archiwum IPN, które towarzyszyły Żołnierzom Wyklętym, podtrzymując na duchu i umilając życie leśnym. W śpiewaniu pieśni na dziedzińcu kościoła parafii św. Izydora przed i po Mszy Świętej od lat uczestniczą członkowie Uniwersytetu III Wieku z biało-czerwonymi opaskami na prawym ramieniu i zdjęciami Żołnierzy Wyklętych w ręku. Stowarzyszenie Marki-Pustelnik-Struga rozdaje śpiewniki, aby włączyć mieszkańców Marek w upamiętnianie Żołnierzy Wyklętych, przybliżyć wymowne słowa oryginalnych pieśni partyzantów, a tym samym podnosić świadomość, zwłaszcza wśród młodego pokolenia, najnowszej jakże tragicznej historii Polski. W tym roku śpiewała z nami również młodzież szkolna z Radzymina, wychowankowie historyka Władysława Kolatorskiego, a studentka UKSW – Julia ze Strugi tylko na razie się przysłuchiwała, bo jak sama przyznaje – miło było posłuchać tak ciekawych pieśni.
Hymn Armii Krajowej – O, Boże, skrusz ten miecz, co siecze kraj / Do wolnej Polski nam powrócić daj, / By stał się twierdzą nowej siły / Nasz dom, nasz kraj…
Hymn Narodowych Sił Zbrojnych – Przyjm, Maryjo, to orędzie, by nie było w naszym Kraju komunistycznego raju…
Ballada o Rotmistrzu Pileckim – Rotmistrzu Pilecki, twardyś jak ze stali. Hitler Cię nie skruszył, bał się Ciebie Stalin…
Marsz V Brygady Wileńskiej – Dziś naszym udziałem jest walka i znój / Przyszłości los czeka nieznany./ Za Polskę kochaną prowadzi nas w bój /„Łupaszka” nasz wódz ukochany…
Pieśń Łupaszki – „Już dopala się ogień biwaku” – Pod tym krzyżem, pod drzewem zwalonym, śnią żołnierze o Polsce swój sen. Bodaj po to być warto żołnierzem, by sen cudny przyśnić jak ten…
Marsz oddziału „Zapory” z Lubelszczyzny – Maszerują cicho niby cienie/ Poprzez lasy, góry i pola./Niejednemu wyrwie się westchnienie,/Idą naprzód, taka ich dola…
Pieśń „Na znojną Walkę” – Bo nasza pieśń nie pachnie rozmarynem. Nie ma w niej dziewcząt, ni pachnących ust./ Jak nasze życie pachnie krwią i dymem, pieszczotą rąk, karabinowy spust…
Pieśń „Wymarsz uderzenia” z filmu „Inka 1946” – To wymarsz Uderzenia i mój i mój i mój
w ten ranek tak słoneczny piosenka nasza brzmi./ Słowiańska ziemia święta poniesie nas na bój,/a Polska, gdy powstanie, to tylko z naszej krwi.
Myśmy Rebelianci – Nie chcemy sierpów ani młotów/ I obrzydł nam germański wróg,
Na pomstę mamy dziś ochotę,/ Za Polskę spłacić krwawy dług.
Zbigniew Paciorek, regionalista i prezes Stowarzyszenia Marki-Pustelnik-Struga
RYS HISTORYCZNY POWSTANIA ANTYKOMUNISTYCZNEGO I GENEZA DNIA PAMIĘCI
Od wielu lat Zbigniew Paciorek, regionalista i prezes Stowarzyszenia Marki-Pustelnik-Struga, przed Mszą Św. za Żołnierzy Wyklętych zabiera głos z ambony, aby po krótce nakreślić wiernym rys historyczny Powstania Antykomunistycznego 1944-1963, zwracając uwagę na tragiczne losy wielu bohaterów wydobywanych z dołów śmierci i narodowej niepamięci – gen. Emila Fieldorfa „Nila”, Rotmistrza Witolda Pileckiego, mjra Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki”, Danuty Siedzikówny „Inki”, Hieronima Dekutowskiego „Zapory”, płk. Łukasza Cieplińskiego ps. „Pług”, mjra Józefa Kurasia „Ognia”, Mieczysława Dziemieszkiewicza „Roja” oraz wielu innych. Prezes Zbigniew Paciorek zawsze przypomina, że na przykładzie Marek widać jak w soczewce, zastąpienie niemieckiej okupacji spod znaku swastyki – hakenkreuza – przez bardziej okrutną i wyrafinowaną okupację czerwoną spod znaku sierpa i młota. Po wkroczeniu Armii Czerwonej mareccy żołnierze Armii Krajowej zostali poddani masowym aresztowaniom według wcześniej sporządzonych list proskrypcyjnych, na których figurowały nazwiska potencjalnych wrogów komunistycznej Polski. Następnie byli masowo wywożeni na Sybir, głównie do Borowicz, ale i do Swierdłowska i Stalinogorska. Pół roku później, latem 1945 roku stawianie dalszego oporu na ziemi mareckiej wobec narzucanego siłą komunizmu przejęło Narodowe Zjednoczenie Wojskowe, na czele którego stanął markowiak Julian Sałanowski ps. „Bogdan”, a opiekę duszpasterską sprawował bojowy ks. Bolesław Stefański ps. „Przybylski”, pierwszy kapłan skazany w komunistycznej Polsce na karę śmierci, zamienioną na wieloletnie więzienie. Prezes Zbigniew Paciorek przypomniał również, że Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych został ustanowiony przez Prezydenta RP śp. Lecha Kaczyńskiego tuż przed śmiercią w Katastrofie Smoleńskiej w drodze do upamiętnienia oficerów Wojska Polskiego, również latami wyklętych z pamięci narodu. Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych obchodzony jest od 2011 roku… już po raz 16.
Wprowadzenie pocztów sztandarowych fot. Izabela Kaczyńska
Odbywające się w całej Polsce biegi „Tropem Wilczym” pamięci Żołnierzy Wyklętych również zostały wspomniane. Prezes Zbigniew Paciorek zostawił młodzież z pytaniem o symboliczny dystans biegu – 1963 metrów. Jak z pewnością udało się to już ustalić, dystans nawiązuje bezpośrednio do roku śmierci ostatniego Żołnierza Wyklętego Józefa Franczaka ps. „Laluś” z Lubelszczyzny, który został wytropiony i zastrzelony w obławie przez UB podczas próby ucieczki 21 października 1963 roku. Bieg „Tropem Wilczym” przez ponad dekadę odbywał się jeszcze do niedawna również na terenie Marek-Pustelnika, współorganizowany przez Miasto Marki.
Prezes Zbigniew Paciorek od lat zachęca do pobrania darmowych broszurek, rozstawionych na kościelnych ławkach, które Stowarzyszenie Marki-Pustelnik-Struga przygotowuje każdego roku, aby przybliżyć mieszkańcom Marek historię Żołnierzy Wyklętych – tę ogólnopolską i tę lokalną.
Wierni proszeni są o pozostanie po Mszy Św. na dziedzińcu kościoła, aby upamiętnić Żołnierzy Wyklętych wspólnym śpiewem oryginalnych pieśni partyzanckich z okresu Powstania Antykomunistycznego wybranych przez Bogusławę Sieroszewską.
OKOLICZNOŚCIOWA HOMILIA KU CZCI ŻOŁNIERZY WYKLĘTYCH
Słowa przysięgi Armii Krajowej wybrzmiały w homilii wygłoszonej przez księdza rekolekcjonistę Łukasza Skołuda MSF ze Zgromadzenia Księży Misjonarzy Świętej Rodziny, który przybył do Marek z ziemi kłodzkiej:
„W obliczu Boga Wszechmogącego i Najświętszej Marii Panny Królowej Korony Polskiej, kładę ręce swe na ten Święty Krzyż, znak męki i zbawienia, przysięgam być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej, stać nieugięcie na straży Jej Honoru i o wyzwolenie z niewoli walczyć ze wszystkich sił, aż do ofiary mego życia”.
Kaznodzieja wielokrotnie podkreślał, że Żołnierze Wyklęci byli ludźmi wielkiej wiary, którym przyświecało hasło: BÓG,HONOR, OJCZYZNA i życzył nam, abyśmy na wzór Żołnierzy Niezłomnych byli niezłomni w wyznawaniu naszych chrześcijańskich wartości.
Przysięga Narodowego Zjednoczenia Wojskowego, które działało w Markach od lata 1945 r. do aresztowań w czerwcu 1946 r., również opierała się na wierze katolickiej w Jedynego Boga: „(…) Przysięgam Panu Bogu Wszechmogącemu w Trójcy Świętej Jedynemu, że wiernie będę walczył o niepodległość Polski. Rozkazu Wodza Naczelnego oraz wszystkich innych przełożonych będę słuchał i posłusznie wykonywał. Tak mi dopomóż Bóg i Ty Królowo Korony Polskiej.”
Fot. Parafia Św. Izydora
POCZTY SZTANDAROWE i PODZIĘKOWANIA
Stowarzyszenie Marki-Pustelnik-Struga słowa wdzięczności kieruje do wszystkich, którzy aktywnie włączają się w upamiętnianie Żołnierzy Wyklętych. Ks. proboszcz parafii św. Izydora – Kazimierz Sztajerwald również podziękował serdecznie wszystkim pocztom sztandarowym przybyłym na uroczystość oraz wszystkim, którzy każdego roku upamiętniają w Markach Żołnierzy Wyklętych:
– Stowarzyszeniu Marki-Pustelnik-Struga za organizację już 12. upamiętnienia Żołnierzy Wyklętych, wystawienia pocztu sztandarowego oraz za prowadzenie śpiewów pieśni Żołnierzy Wyklętych,
– Rodzinnej Grupie Historycznej Szwadron Żandarmerii Państwa Kaczyńskich z Zieleńca za rekonstrukcję i prezentację strojów partyzanckich oraz wystawienie pocztu sztandarowego,
– Międzyszkolnemu Klubowi Historycznemu im. Armii Krajowej Ziemi Radzymińskiej na czele z historykiem Władysławem Kolatorskim za wystawienie pocztu z historycznym sztandarem radzymińskich żołnierzy Armii Krajowej Obwodu „Rajski Ptak”,
– Uniwersytetowi III Wieku z Marek na czele z panią prezes Eweliną Kryszkiewicz za śpiewanie każdego roku pieśni partyzanckich.
– Piotrowi Janiakowi z Opatówka z ziemi kaliskiej za prezentację baneru z ostatnim zarządem WiN i Świętym Józefem Kaliskim oraz Świętą Rodziną.
ZŁOŻENIE WIEŃCA I ZAPALENIE ZNICZY
Przy pomniku Katyńsko-Smoleńskim na dziedzińcu kościoła Św. Izydora, gdzie rosną dęby katyńskie, posadzone przez IPN na cześć pomordowanych w Katyniu mareckich oficerów, co roku Stowarzyszenie Marki-Pustelnik-Struga składa wieniec. Zapalane są znicze, które podtrzymują naszą pamięć o Bohaterach i modlitwę.
„Inka” byłaby z nas dumna. Każdego roku Marki zachowują się jak trzeba.
CZEŚĆ I CHWAŁA BOHATEROM!
W tym roku o Mszy św. w intencji Żołnierzy Wyklętych w kościele parafii św. Izydora w Markach o godz. 9.00 w dniu 1 marca 2026 roku poinformował na swojej stronie internetowej Instytut Pamięci Narodowej jak również tygodnik katolicki diecezji warszawsko-praskiej „Idziemy” w 9/2026 numerze z 1 marca 2026 r.
Tekst: Bogusława Sieroszewska
Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych u św. Izydora – niedziela 28 lutego 2021 roku – Zbigniew Paciorek przed Mszą Świętą nakreśla rys historyczny Powstania Antykomunistycznego